Yazı Detayı
07 Şubat 2021 - Pazar 14:50 Bu yazı 673 kez okundu
 
İdare Hukukunda İdarenin Sorumluluğu
Av. Murat Gürbüz
 
 

Bir hukuk devleti olan ülkemizde, hukuk devleti olmanın en önemli şartlarından birisi kişilerin hukuk kurallara bağlı olmaları kadar idarelerinde hukukun temel kurallarına uyması gerektiği hususudur. Diğer bir anlatımla devlette hukuka aykırı eylem ve işlemlerinden dolayı hesap vermeli, verdiği zararları da tazmin etmelidir. 1982 Anayasasının 125.maddesinin birinci fıkrasında belirtilen ‘idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır’ hükmü sadece iptal davası açısından değil aynı zamanda 125.maddenin son fıkrasında belirtilen ‘idare kendi eylemlerinden doğan zararı gidermekle yükümlüdür’ hükmü birlikte düşünüldüğü zaman, idarelerin hesap verilebilirliğinin hukuk devleti olmanın asli unsurlarından birisi olduğu ortaya çıkacaktır.

 

Kamu gücünü elinde bulunduran idarenin bu gücü kullanırken adeta üstün yetkilerle donatılmış olduğu gerçeği göz önünde bulundurulduğu zaman, birey temel hak ve özgürlüklerin garanti altına alınması idarenin sorumluluğunun tanınmasıyla mümkün olacaktır. Genel olarak kişilerin zararına sebep olan bu durum haksız fiili olarak da adlandırılmaktadır. Borçlar hukukunda da kendisine yer bulan bu kavram idare hukukunda idarenin kusur sorumluluğu ve kusursuz sorumluluğu olarak karşımıza çıkmaktadır. İdare ile bireyler arasında son yıllarda çeşitlenen sosyal hukuk devleti kuralları, bu sorumluluğun giderek idare aleyhine uygulanmasına yol açmıştır.

 

İdarenin kusur sorumluluğu, idarenin yürüttüğü hizmet nedeniyle nedensellik bağı ile kurulabilen ve hizmetin kötü, geç veya hiç işlememesinden kaynaklanan sorumluluktur. Gerek Danıştay kararlarında gerekse de öğretide belirtildiği üzere idare yürütmekle yükümlü olduğu hizmetleri yerine getirirken gerekli teşkilatı kurmak, insan ve eşya ihtiyaçlarını gidermek, yürüttüğü hizmetleri takip etmek ve sonucundan sorumlu olmakla yükümlüdür. Burada hizmet kusurundan bahsedebilmek için özellikle idarenin üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmemesi ve neticesinde bir zararın ortaya çıkması şarttır. Yargı kararlarına göre örneğin belediyenin yapı ruhsatını zamanında vermemesi ve inşaatları denetlememesi hizmet kusuru olarak görülmektedir.

 

İdarenin sorumluluğu sadece kusur sorumluluğu esasına dayanmaz, bazen idare kusuru olmasa bile meydana gelen sonuçtan sorumlu tutulabilmektedir. Fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi ya da sosyal risk gibi kavramlarla da özdeşleşen kusursuz sorumluluk aslında adalet, eşitlik, hakkaniyet kuramları gereği bireyin korunması esasına dayanmaktadır.  Bireyin devlet çatısı altında vatandaş olarak zarar gördüğü durumlarda zararın sosyal risk kavramı içerisinde değerlendirilmesi gerektiği artık müstekâr hale gelmiştir. Örneğin meydana gelen terör saldırısında devletin vatandaşların zararını karşılaması hem  hukuk devletinin içinde kendisine yer bulan sosyal risk ilkesi hem de hakkaniyet ilkesinin gereğidir.

 

İdare hukukunda idarenin sorumluluğu belirlenirken ilk önce kusur sorumluluğuna gidilecek eğer kusura dayanan sorumluluk yoksa o zaman kusursuz sorumluluğa dayanan sorumluluk gündeme gelebilecektir. Sonuç olarak kendine münhasır bir hukuk dalı olan idare hukukunda idarenin sorumluluğu belirlenirken ihtiyatla hareket edilmeli ve özellikle her olay kendi içinde barındırdığı şartlara göre değerlendirilmeli ve illiyet bağı kuramının genel prensiplerine de dikkat edilmelidir.

 
Etiketler: Murat Gürbüz, İdare, İdare Hukuku,
Yorumlar
Yazarlar
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Beşiktaş
81
0
6
6
25
37
2
Fenerbahçe
76
0
7
7
23
37
3
Galatasaray
75
0
8
6
23
37
4
Trabzonspor
64
0
7
13
17
37
5
Sivasspor
58
0
7
16
14
37
6
Alanyaspor
57
0
13
9
16
38
7
Hatayspor
57
0
12
9
16
37
8
Gaziantep FK
54
0
11
12
14
37
9
Göztepe
51
0
12
12
13
37
10
Fatih Karagümrük
51
0
12
12
13
37
11
Konyaspor
45
0
14
12
11
37
12
Çaykur Rizespor
45
0
14
12
11
37
13
Antalyaspor
43
0
13
16
9
38
14
Başakşehir FK
43
0
16
10
11
37
15
Yeni Malatyaspor
41
0
14
14
9
37
16
Kasımpaşa
40
0
17
10
10
37
17
Kayserispor
39
0
16
12
9
37
18
MKE Ankaragücü
38
0
19
8
10
37
19
BB Erzurumspor
37
0
19
10
9
38
20
Gençlerbirliği
35
0
20
8
9
37
21
Denizlispor
28
0
21
10
6
37
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı